De oplopende overheidsschulden in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en vanaf 2025 ook Duitsland, zetten centrale banken voor een strategisch dilemma.

Volgens Patrick Artus, Senior Economic Advisor bij Ossiam, onderdeel van Natixis IM, kunnen deze schuldratio’s op korte termijn moeilijk gestabiliseerd worden, gezien de hogere militaire uitgaven, de vergrijzing, de zwakke economische groei en de populistische druk. Dit roept de vraag op: zullen centrale banken zich laten verleiden tot ‘fiscal dominance’?

Wat is fiscal dominance?

‘Fiscal dominance’ betekent dat monetair beleid de verantwoordelijkheid overneemt om de schuldquote te stabiliseren, terwijl het begrotingsbeleid expansief blijft. Concreet zou dit leiden tot lagere kortetermijnrentevoeten en een hernieuwde inzet van kwantitatieve verruiming. De centrale banken kopen dan staatsobligaties op om de langetermijnrentes te drukken.

VS heeft eerste stap gezet

In de VS is deze verschuiving al zichtbaar. De Federal Reserve heeft in december 2025 haar aankoopprogramma voor staatsobligaties opnieuw geactiveerd, na een periode van balansverkorting die de lange rentes deed stijgen. “Dit is een duidelijke beweging richting fiscal dominance”, stelt Artus.

Voor Europa en het VK lijkt dit scenario op korte termijn minder waarschijnlijk, omdat de ECB en de Bank of England voorlopig vasthouden aan een beleid dat de inflatie niet negeert en omdat ze hun balansen juist verkleinen. Maar op middellange termijn wordt het moeilijk om de stijgende staatsschulden te blijven negeren. Ook in Europa zullen centrale banken moeten overstappen op fiscal dominance, verwacht Artus.

Inflatie en marktreacties

Een combinatie van expansief begrotings- én monetair beleid zou leiden tot een situatie van overmatige vraag, met als gevolg een hernieuwde versnelling van inflatie. Opvallend is dat inflatieswaps deze toekomstige stijging nog niet weerspiegelen; zij blijven uitgaan van een terugkeer naar het langetermijngemiddelde. Toch lijkt de goudprijs, die fors is gestegen, al te anticiperen op hogere inflatie. “De markt zoekt bescherming tegen roekeloosheid op monetair en begrotingsvlak”, aldus Artus.

Implicaties voor beleggers

Als het tot fiscal dominance komt, moeten beleggers rekening houden met een structureel hogere inflatie en lagere reële rentes. Dit vergroot de aantrekkelijkheid van inflatiebeschermende beleggingen zoals goud.