De landbouwsector staat wereldwijd onder toenemende druk door klimaatverandering, inefficiënt gebruik van hulpbronnen en vergrijzing van de beroepsbevolking. Die combinatie zet de voedselzekerheid en winstgevendheid van ondernemingen onder druk, maar creëert volgens vermogensbeheerder Columbia Threadneedle tegelijkertijd ook kansen, mits de juiste investeringen worden gedaan.

De inzet van precisielandbouwtechnologie kan tegen 2035 zo’n 15 miljard dollar aan extra omzet genereren voor fabrikanten van landbouwmachines, terwijl oogstopbrengsten stijgen en het gebruik van meststoffen en bestrijdingsmiddelen daalt. Dat stelt Joe Horrocks-Taylor, hoofd duurzaamheidsonderzoek bij Columbia Threadneedle.

Technologie als hefboom

40 tot 80 procent van kunstmest en zo’n 85 procent van pesticiden belandt in het milieu, met negatieve gevolgen voor waterkwaliteit en biodiversiteit. Tegelijkertijd daalt de productiviteit door klimaatverandering: elke extra graad opwarming vermindert de wereldwijde voedselproductiecapaciteit met gemiddeld 4,4 procent. Daar komt bij dat het boerenbestand vergrijst; ruim een derde van de boeren in de VS en de EU is ouder dan 65 jaar.

“Innovaties zoals gps-gestuurde tractoren, die bij zaaien, ploegen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen overlap op akkers voorkomen, zijn in de VS al wijdverbreid: in de akkerbouw ligt de penetratiegraad boven de 70 procent", aldus Horrocks-Taylor.

Dankzij relatief lage investeringskosten en snelle terugverdientijden hebben deze systemen de basis gelegd voor verdere technologische vernieuwing in de precisielandbouw, waaronder variabele bemesting, AI-gestuurde onkruidbestrijding en autonome landbouwmachines.

Variabele toediening van kunstmest, waarbij meststoffen per perceel of zelfs per vierkante meter in verschillende doseringen worden toegediend om de opbrengst te optimaliseren en verliezen naar het milieu te beperken, kan de kosten met 15 tot 20 procent verlagen en opbrengsten met zo’n 5 procent verhogen. Spuitinstallaties met camera’s en AI onderscheiden gewassen van onkruid en maken gerichte toepassing van herbiciden mogelijk, waardoor het gebruik van bestrijdingsmiddelen met 50 tot 80 procent kan dalen.

Noord-Amerika en West-Europa zullen naar verwachting 76 procent van de groei in precisielandbouw aandrijven, mede dankzij grotere bedrijven, arbeidskrapte en aantrekkelijke regelgeving. Ook Brazilië wint volgens Horrocks-Taylor steeds meer terrein, geholpen door verbeterde internettoegang via satellietdiensten.

Aantrekkelijke marges voor fabrikanten

Voor machinebouwers liggen de economische voordelen vooral in hogere marges. Precisieoplossingen leveren doorgaans 1,5 tot 2 keer hogere brutomarges op dan traditionele apparatuur. Zo behaalt het Amerikaanse tractormerk Deere zo’n 45 procent van de brutomarge op grote precisieproducten, tegenover 30% gemiddeld. De divisie Precision Planting van het landbouwconcern AGCO opereert zelfs tegen marges die ongeveer twee keer zo hoog liggen als het gemiddelde van het bedrijf.­gemiddelde

Daarnaast verschuift het verdienmodel richting terugkerende opbrengsten uit abonnementen en digitale platforms. Deere heeft intussen zo’n 184 miljoen hectare digitaal ontsloten en wil dat abonnementen tegen 2030 goed zijn voor 10 procent van de omzet.

Meerjarige investeringskans

Volgens Horrocks-Taylor wijst de adoptiecurve op een structurele verschuiving die zich over meerdere jaren uitstrekt. “Technologische vooruitgang, regelgeving en demografische veranderingen versterken elkaar en duwen de precisielandbouw in een volgende fase”, zegt hij. De technologie verhoogt niet alleen de efficiëntie en de winstgevendheid, maar maakt ook concreet meetbare milieuwinsten mogelijk – een combinatie die de verhoudingen in de landbouwsector blijvend kan hertekenen.