- Sterke koersbewegingen zijn onvermijdelijk en komen vaker voor dan men zich realiseert
- Zelf als markten in de loop van een jaar aanzienlijke dalingen ondergaan, blijkt dat de gemiddelde winsten in het verleden die verliezen ruimschoots compenseren.
- Wie probeert de markt te timen door tijdens periodes van hoge volatiliteit uit de markt te stappen, maakt grote kans zijn rendement op lange termijn aanzienlijk te verminderen.
- Aandelen presteren veel beter dan cash voor wat betreft het behalen van rendementen die de inflatie overtreffen, zowel op lange als op korte termijn.

Wanneer geopolitieke spanningen oplopen en de aandelenmarkten volatiel worden, is de reflex van veel beleggers om naar de zijlijn te stappen. Geld uit aandelen halen en parkeren in cash of ‘veilige havens’, zoals kortlopende staatsleningen, voelt dan als de verstandigste reactie. De geschiedenis toont aan dat dit meestal niet zo uitpakt. Duncan Lamont, hoofd research bij Schroders, zet drie redenen op een rij waarom proberen de markt te timen vaak duur kan uitpakken:

- Marktverstoringen na grote geopolitieke gebeurtenissen bleken historisch gezien vaak van korte duur. Zodra de schreeuwende krantenkoppen wegebben, herstellen markten meestal snel.
- Herstel kan in korte, abrupte sprongen komen. Beleggers die uitstappen, lopen het risico pas terug te keren nadat de grootste stijging al heeft plaatsgevonden.
- Aandelen verkopen in onrustige tijden betekent vaak dat beleggers verliezen ‘vastklikken’ in een kortstondige dip.

en paar opmerkingen over volatiliteit die voor rust kunnen zorgen

De geschiedenis biedt houvast: in tijden van onrust zijn reflexmatige reacties meestal niet nodig. Uit eerdere marktperiodes zijn een paar lessen te trekken.

1. Volatiliteit is onvermijdelijk en komt vaker voor dan gedacht

In de afgelopen 54 kalenderjaren hebben wereldwijde aandelen in 31 van die jaren op enig moment een daling van 10% of meer laten zien.

In dezelfde periode kenden wereldwijde aandelen, in beide gevallen gemeten als het in dollars berekende rendement van de MSCI World Index, in 13 van die jaren op enig moment zelfs een daling van 20% of meer (zie afbeelding hieronder)

Afbeelding: In de afgelopen 54 jaar hebben wereldwijde aandelen meerdere keren correcties (daling van 10% of meer) en bearmarkten (daling van 20% of meer) doorgemaakt

Past performance is not a guide to future performance and may not be repeated. Source: LSEG DataStream, MSCI, and Schroders. Data to 31 December 2025 for MSCI World price index in USD terms.

2. Ook als markten binnen een jaar stevig dalen, compenseren de gemiddelde stijgingen die verliezen doorgaans ruimschoots Markten kunnen fors schommelen, maar over langere perioden blijken de gemiddelde koerswinsten, zelfs binnen één kalenderjaar, historisch gezien groter dan de verliezen (zie afbeelding hieronder)

Afbeelding: In de afgelopen 50+ jaar daalden aandelen gemiddeld per jaar 15%, terwijl ze gemiddeld 23% stegen.

Past performance is not a guide to the future and may not be repeated. Data 1972-2025 for MSCI World price index in USD terms. Bars shows the biggest peak-to-trough fall and trough-to-peak rise in the price index in each calendar year. Source: LSEG Datastream, MSCI, and Schroders.

In periodes van onzekerheid of schokken verkopen markten vaak zonder onderscheid. Goede bedrijven gaan dan samen met slechte in de uitverkoop, waardoor koersen ‘verkeerd geprijsd’ raken. Belegd blijven ligt dan voor de hand. Ervaren actieve beleggers kunnen in zulke fases zelfs koopkansen zien.

3. De markt timen door bij hoge volatiliteit in cash te gaan, kan het langetermijnrendement fors uithollen

De prijs van schrikgedrag is hoog. Historisch gezien leverden beleggers die bij onrust naar cash vluchtten, een groot deel van hun langetermijnwinst in. De ontwikkeling van Amerikaanse aandelen sinds 1990 laat zien dat:

- Beleggers die in cash gingen wanneer de VIX (de volatiliteitsindex van de CBOE) boven het historisch gemiddelde lag, en pas terugkeerden naar aandelen zodra de VIX weer onder dat gemiddelde zakte, hun rendement sinds 1990 met bijna 80% zagen dalen.

- Zelfs een ‘gedisciplineerdere’ variant - alleen in cash bij een VIX in de hoogste 5% van de historische bandbreedte - deed het nauwelijks beter: die aanpak halveerde het potentiële rendement bijna.

- De beste strategie was: volledig belegd blijven en niet op volatiliteit reageren.

Abeelding: Vluchten in de veiligheid van cash loonde niet over lange beleggingshorizons

Past performance is not a guide to the future and may not be repeated. Note: Levels in excess of 33.0 represent the top 5% of experience for the VIX. Portfolio is rebalanced on a daily basis depending on the level of the VIX at the previous close. Equity index is S&P 500, cash is 30-day cash. Data to 31 December 2025. Figures do not take account of any costs, including transaction costs. Source: CBOE, LSEG Datastream, Schroders.

4. Aandelen hebben een veel beter trackrecord dan cash als het gaat om rendement dat de inflatie overtreft - op korte én lange termijn

Cash voelt veilig, maar is dat niet in de zin dat het historisch minder vaak dan aandelen een inflatie corrigerend rendement oplevert. Sinds 1990 geldt zelfs over de kortste horizon van één maand dat aandelen net zo vaak als cash een rendement boven inflatie behalen: in 60% van de maanden (zie afbeelding hieronder).

Kijk je naar perioden van 12 maanden of langer, dan lopen aandelen duidelijk uit. Over drie jaar leveren aandelen in driekwart van de gevallen een rendement boven inflatie, tegen ongeveer de helft voor cash. Over tien jaar is dat 87% versus 54%. Over twintig jaar verslaan aandelen de inflatie in deze cijfers altijd (100%), terwijl cash dan nog steeds op 64% blijft steken.

Afbeelding: Voor het behalen van rendement die de inflatie overtreffen, blijken aandelen historisch minder ‘riskant’ dan cash.

Blijf kalm en houd vast aan je proces

‘Paniek’ klinkt niet voor niets negatief. Het duidt op een impulsieve reactie die onbedoeld schadelijke gevolgen kan hebben. Voor aandelenmarkten laat de geschiedenis in elk geval zien dat het loont om juist in tijden van marktstress het hoofd koel te houden.