Valentin Vigier, Head of ESG Research, LFDE

Het aangekondigde risico van een super-El Niño moet worden gezien als een signaal en ons herinneren aan een dringende noodzaak: de aanpassing van bedrijven aan de klimaatverandering is van cruciaal belang. Wereldwijde toeleveringsketens, inflatie, financiële markten… de gevolgen zijn talrijk.

In haar prognoses van juni schat het Amerikaanse Nationaal Oceaan- en Atmosfeeragentschap (NOAA) het risico op een krachtige El Niño op 63%, waarmee deze tot de meest intense zou behoren die ooit is geregistreerd. Dit natuurlijke fenomeen, dat zich om de 2 tot 7 jaar voordoet, verstoort de neerslagpatronen, verhoogt de mondiale temperatuur en leidt, afhankelijk van de regio, tot overstromingen, droogtes en hittegolven. Klimaatwetenschappers waarschuwen: tegen de achtergrond van een reeds opgewarmd klimaat zullen de gevolgen voor de economie en de samenleving nog groter zijn.

Voedingsmiddelen staan al onder druk

Landbouwproducten, die al verzwakt zijn door de stijgende energie- en meststofprijzen als gevolg van de sluiting van de Straat van Hormuz, gaan deze nieuwe klimatologische fase in vanuit een zwakke positie. Cacao is hier een goed voorbeeld van: de prijs ervan is tussen 2022 en 2024 met meer dan 130% gestegen en overschreed de drempel van 12.000 dollar per ton. Hoewel de prijs sindsdien is gehalveerd, schat Barry Callebaut, een van ’s werelds grootste cacaoverwerkers, dat een nieuwe El Niño-episode de prijzen nog met duizenden dollars per ton zou kunnen doen stijgen. Aangezien Ivoorkust en Ghana bijna 60% van de wereldproductie voor hun rekening nemen, heeft elke klimatologische schok snel gevolgen voor zowel de verwerkende industrie als de consumenten. Hetzelfde geldt voor de productie van palmolie, die geconcentreerd is in Indonesië en Maleisië. El Niño zou een toeleveringsketen onder druk zetten die al onder spanning staat door de sterke vraag naar biodiesel op basis van palmolie, waardoor de prijzen al zijn gestegen als reactie op de stijgende olieprijs.

Een impact op meerdere sectoren

In de energiesector zetten hittegolven de elektriciteitsnetten onder druk door pieken in de vraag naar airconditioning en de opwarming van apparatuur. Een daling van de productie van hernieuwbare energie is te vrezen als gevolg van een lagere efficiëntie van fotovoltaïsche zonne-energie en droogtes die de waterkracht beïnvloeden. Tijdens eerdere El Niño-verschijnselen werd ook een daling van de koperproductie waargenomen als gevolg van overstromingen in Chili, en van de aluminiumproductie door droogte in China – cruciale grondstoffen die essentieel zijn voor de energietransitie. Bovendien hebben dalende rivierpeilen gevolgen voor het wereldwijde transport.

Gezien de opeenvolging van klimaatschokken is veerkracht van bedrijven en hun waardeketen van cruciaal belang. Het gaat erom kwetsbaarheden beter in kaart te brengen. De sterkste bedrijven zijn die welke in staat zijn om op deze terugkerende effecten te anticiperen en deze te integreren in hun strategische beslissingen – bijvoorbeeld bij de selectie van leveranciers of de inrichting van productielocaties. Duurzaamheid vereist aanpassing.

Aanpassing: een essentiële investering

De financieringsbehoefte voor klimaataanpassing wordt voor de Europese Unie geschat op 70 miljard euro per jaar (10,6 miljard voor Frankrijk). De huidige financiering is ontoereikend. Volgens de Global Commission on Adaptation ligt de kosten-batenverhouding van aanpassingsinvesteringen echter vaak tussen 2 op 1 en 10 op 1.