Christian Schulz

De tarieven die door president Trump aan Groenland gelinkt zijn, kunnen snel escaleren tot een wereldwijd handelsconflict. Het risico op Europese vergelding is aanzienlijk. Dat kan leiden tot een wereldwijde handelsoorlog en een verhoogde kans op recessie, stelt hoofdeconoom Christian Schulz van Allianz Global Investors.

Op 17 januari kondigde president Trump een tariefsverhoging van 10 procentpunt aan op de import uit acht Europese landen, ingaand per 1 februari. Het gaat om Duitsland, het VK, Frankrijk, Nederland, Zweden, Denemarken, Finland en Noorwegen. Zij verzetten zich tegen zijn plannen om Groenland te verwerven. De tarieven stijgen daarmee naar 20% voor het VK en 25% voor de overige landen, met een mogelijke extra verhoging van 15 procentpunt als de VS Groenland niet vóór juni verkrijgt.

De praktische en juridische basis van de maatregel is nog onduidelijk. Het opleggen van tarieven aan EU-lidstaten is complex. Het is onzeker of Trump zich kan beroepen op noodwetgeving zoals de IEEPA, die mogelijk door het Hooggerechtshof kan worden teruggedraaid.

Europese vergelding

Het risico op Europese vergelding is aanzienlijk. Denemarken weigert Groenland af te staan en geniet brede politieke steun binnen Europa. De EU en het VK zouden vergeldingsheffingen kunnen invoeren, maar belangrijker is de mogelijke inzet van het Europese Anti-Coercion Instrument, waarmee asymmetrische maatregelen tegen Amerikaanse bedrijven mogelijk zijn. Verdere escalatie kan leiden tot een wereldwijde handelsoorlog en een verhoogd recessierisico.

Een snelle de-escalatie is echter niet uitgesloten. Ook na eerdere Amerikaanse druk koos Europa uiteindelijk voor concessies om markttoegang en veiligheid te behouden. Interne verdeeldheid binnen de EU en Europese veiligheidsafhankelijkheid van de VS kunnen opnieuw een rol spelen.

De directe economische impact van Amerikaanse tarieven zou voor Europa beperkt, maar voelbaar zijn: de goederenexport naar de VS vertegenwoordigt circa 3% van het bbp in de meeste betrokken landen, wat kan leiden tot een bbp-verlies van ongeveer 0,2–0,3%. Voor de VS zelf blijft de impact waarschijnlijk gering.