Het vlindereffect
20 Nov 2026
Thema: Beleggen
Fondshuis: Pictet

Christopher Dembik, Senior Investment Strategy Adviser Pictet Asset Management.


Nvidia maakt dinsdag na de slotbel op Wall Street zijn bedrijfsresultaten bekend. De spanningen lopen op: de spionage-affaire heeft de onzekerheid nog vergroot, bovenop de heersende nervositeit die al tot een correctie van technologieaandelen had geleid. Zoals altijd valt er volatiliteit te verwachten. De optiemarkt gaat uit van een koersbeweging van 7 à 8%. Ter illustratie: gezien de weging van Nvidia van 7% in de S&P 500 zou een daling van het aandeel met 8% de Amerikaanse index al meteen 0,56% doen terugvallen, nog vóór er sprake is van een mogelijk besmettingseffect op andere technologieaandelen. Als beleggers negatief reageren, zou de onrust zich tot ver buiten de aandelenmarkten kunnen uitbreiden, tot de dollar en de Europese obligatiemarkten toe.


Helaas beperkt het probleem zich niet tot Nvidia. We zullen moeten wennen aan deze plotse marktbewegingen, soms zelfs zonder duidelijke economische reden. Zo zijn technologieaandelen en bepaalde grondstoffen, zoals maïs, onlangs gekelderd door de opmars van ETF's met een hefboomeffect, waardoor periodes van nervositeit op de markt nog versterkt worden.


Waar gaat het over? ETF's nemen een belangrijke plaats in op de Amerikaanse markten, voornamelijk dankzij het fiscaal voordeel, en winnen snel terrein in Europa. Sommige maken gebruik van een hefboomeffect. Een ETF met een hefboom van 3 verdrievoudigt bijvoorbeeld de dagschommelingen van zijn index, zowel opwaarts als neerwaarts.


Waarom versterken ze correcties? Dat is een mechanisch effect. Wanneer een markt daalt, moeten deze ETF's doorgaans activa verkopen om hun dagelijkse hefboomeffect op peil te houden. Die verkopen versterken de koersdaling, wat dan weer tot nieuwe verkopen kan leiden: een echt sneeuwbaleffect. Dit verschijnsel is bijzonder uitgesproken op weinig liquide markten, en vooral bij bepaalde grondstoffen.


Dat is een ingrijpende verandering ten opzichte van de relatieve stabiliteit van het vorige decennium. Voortaan zullen we er rekening mee moeten houden dat lange periodes van rust afgewisseld worden met plotse pieken in de volatiliteit, die soms maar enkele handelsdagen zullen duren.


Om in de gaten te houden


Woensdag zullen we de notulen van de laatste FOMC-vergadering onder de loep kunnen nemen. Gezien de inflatie in oktober en vooral de sterke stijging van de prijzen van diensten exclusief huisvesting, die de voorbije drie maanden op jaarbasis met 5,5% zijn gestegen, lijdt het weinig twijfel dat de Fed de beleidsrente in december zal verhogen. Hier en daar wordt zelfs een verhoging van 50 basispunten geopperd, maar dat vinden wij nogal ambitieus.


Wist u het al?


Het blijft voorlopig nog onder de radar. Maar wees gerust, de komende weken zult u er nog over horen. Waarover? Over de shutdown die vanaf 12 december zou kunnen plaatsvinden. Het lijkt weinig waarschijnlijk dat de Democraten en de Republikeinen het in zo weinig tijd eens zullen kunnen worden over een nieuwe begroting. Op zich vormt dat geen groot risico voor de financiële markten. Als de begrotingsimpasse echter zou aanslepen, zou dat de ratingbureaus ertoe kunnen aanzetten de kredietrating van de Verenigde Staten te verlagen. Door een besmettingseffect zou dat de lange rente in alle ontwikkelde landen, ook in Frankrijk, weer kunnen doen stijgen.