Pierre Pincemaille, Algemeen Secretaris van Gestion DNCA Investments.

Het achteraf vaststellen van de prestaties is een makkelijke, maar toch relevante oefening, want zo kan sentiment achterwege worden gelaten en kunnen de naakte cijfers worden geanalyseerd. In dat opzicht was 2025 onmiskenbaar een goed jaar voor edelmetalen zoals goud (+42% in euro), maar ook en wellicht verrassend voor industriële metalen zoals koper (+27% in euro).

Het rode metaal zal zijn historische bijnaam 'Doctor Copper' wellicht verliezen omdat de grondstof ingrijpend verandert. Terwijl de groei van de wereldwijde industriële activiteit onder zijn potentieel blijft, met name door zwakke Amerikaanse residentiële investeringen en zijn Chinese tegenhanger herstellende is, staat de koperprijs begin dit jaar op een historisch hoogtepunt van meer dan $13.000/t. De verklaring ligt zowel in de vraag- als aanbodtrends, wat uiteraard vraagtekens plaatst bij het cyclische of structurele karakter van dit nieuwe paradigma.

Wat het aanbod betreft, werd het afgelopen jaar gekenmerkt door uitzonderlijke verstoringen, met name in Indonesië, waar de op één na grootste mijn ter wereld* werd getroffen door een dodelijke modderstroom. Latijns-Amerika is echter geen uitzondering, met herhaalde operationele problemen die tot een stagnerende productie leiden**. In totaal schat consultant Wood Mackenzie de winstderving in 2025 op 1,4 mt.

Maar afgezien van deze van nature onvoorspelbare gebeurtenissen blijft de achtergrond ongewijzigd: daling van het mineraalgehalte en stijging van de onderhoudskosten van de mijnen ten koste van de groei-investeringen. In deze omstandigheden is het niet verwonderlijk dat analisten van UBS verwachten dat het wereldwijde ertsaanbod dit jaar met slechts 1% zal stijgen.

Wat de vraag betreft, zien we hetzelfde als in 2025: de wedloop naar AI en de neveneffecten ervan (datacenters en elektriciteitsnetwerken), de hebzucht van de energietransitie voor dit sterk geleidende metaal en het gerichte Chinese herstel*** zijn allemaal factoren die er opnieuw voor zorgen dat de vraag minder gecorreleerd is met de economische cyclus.

Analisten van Morgan Stanley keken naar de incrementele vraag vanuit datacenters. Zij schatten dat deze datacenters in 2025 ongeveer 500 kt van dit nodulair metaal hebben verbruikt (ofwel 1,5% van de totale vraag) en dat dit verbruik dit jaar zal stijgen tot 740 kt, ofwel 60 bp bijdrage aan de vraag. Meer in het algemeen verwachten analisten van de Amerikaanse bank een tekort van 600 kt in 2026.

Als bewijs van de huidige hoge spanning op de markt is de verwerkingsmarge van raffinaderijen gedaald tot onder nul. Deze uiterst zeldzame economische situatie weerspiegelt het gebrek aan erts, waardoor raffinaderijen moeten betalen voor de grondstoffen die ze moeten verwerken. Nog een teken van spanning: het Chileense staatsbedrijf Codelco kondigde in november vorig jaar de historisch hoogste verkooppremie aan voor zijn Chinese klanten****.

Ook Wood Mackenzie heeft onlangs zijn analyse van de fundamentals van koper bijgewerkt. Nieuwe toepassingen in combinatie met de meer traditionele toepassingen zouden de vraag tegen 2035 met 24% moeten doen stijgen tot 43 mtpa. Het kantoor denkt dat er 210 miljard dollar aan CapEx nodig zal zijn om aan deze vraag te voldoen (naast recyclage). Ter vergelijking: de afgelopen zes jaar werd 76 miljard dollar geïnvesteerd.

Het wijst ook op de terughoudendheid van westerse mijnbouwers om in nieuwe projecten te investeren, die van nature zowel geologisch als geografisch riskanter zijn. In het licht van deze zwakke risicobereidheid is China een onmisbare speler geworden, nadat het de afgelopen zes jaar de helft van de investeringen van de koperindustrie voor zijn rekening heeft genomen, met als doel een geïntegreerde waardeketen op te bouwen, gaande van ontginning en raffinage tot productie.

De meest recente gebeurtenis is de aankondiging dat de mijnbouwers Glencore en Rio Tinto opnieuw in gesprek zijn om de onbetwiste leider in de sector te creëren, met een waardering van meer dan 250 miljard dollar en een gecombineerde kopercapaciteit van 1,6 mtpa. Net als in het geval van de toenadering tussen Anglo American en Teck Resources is het vooruitzicht van kostensynergieën de belangrijkste drijfveer voor de heropening van de onderhandelingen, eerder dan een project voor productiegroei. In deze omstandigheden zou de huidige kopervergelijking, waarbij de dynamiek van de vraag en de beperking van het aanbod hand in hand gaan, onvermijdelijk worden opgelost dankzij de prijsfactor...

*Grasberg, 3% van de wereldwijde productie;

**0% per eind november 2025 op een jaar;

***Upgrade van het elektriciteitsnet om hernieuwbare energie te integreren, zoals blijkt uit Reuters;

****350 dollar boven de Londense referentieprijs.