De oorlog in het Midden-Oosten laat ook de portefeuilles van Optimix niet ongemoeid. Volatiliteit hoort nu eenmaal bij beleggen, zeker wanneer geopolitieke spanningen oplopen. Tegelijk ontstaan in zo’n omgeving ook nieuwe beleggingskansen zoals in ‘elektrificatie’. Olie blijft het smeermiddel van de wereldeconomie Voor 2027 rekent de markt nog altijd op een normalisering van de oliemarkt, zij het op een hoger prijsniveau dan voorheen. De vermogensbeheerders van Optimix houden er rekening mee dat de economische gevolgen van de oorlog langer voelbaar blijven. Zelfs als de bombardementen definitief stoppen, is het allerminst zeker dat de productie van grondstoffen en het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz snel herstellen. De onduidelijkheden over het tijdelijke bestand, spreken wat dat betreft boekdelen.

De aandacht gaat nu vooral uit naar hogere brandstofprijzen aan de pomp, maar de verstoring reikt verder. Ook de aanvoer van essentiële bijproducten zoals zwavel en helium staat onder druk. Vooral helium is van belang voor de chipindustrie. Daarnaast zorgen Iraanse aanvallen op de energie-intensieve aluminiumproductie in de Golfstaten al voor oplopende prijzen. Ook de kunstmestketen, waarin aardgas een cruciale rol speelt, raakt ontregeld. Dat is een extra risico nu op het noordelijk halfrond het plantseizoen begint. Lagere oogsten kunnen later dit jaar leiden tot hogere voedselprijzen. De komende weken moeten uitwijzen in hoeverre de export via de Straat van Hormuz herstelt en de schade kan worden beperkt.

Inflatiedruk loopt op

De oorlog in Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz hebben wereldwijd al geleid tot oplopende prijsdruk. Na de Russische inval in Oekraïne joeg een vergelijkbare schok de inflatie eveneens snel omhoog, met uiteindelijk ook hogere lonen tot gevolg. Zo ver is het nu nog niet. Centrale banken, waaronder de ECB, hebben bovendien al duidelijk gemaakt dit keer sneller te willen ingrijpen.

Op financiële markten zijn de verwachtingen voor renteverlagingen dit jaar dan ook al teruggeschroefd. Daarbij komt dat de consumentenvraag nu zwakker is dan in de jaren na de pandemie, toen overheden de economie ruimhartig ondersteunden. Optimix verwacht daarom niet dat de inflatie opnieuw zo hoog oploopt als in 2022. Toch zijn de inflatieverwachtingen duidelijk opgelopen. Op de markt voor inflatiegerelateerde obligaties wordt inmiddels gerekend op circa 4% inflatie in de eurozone volgend jaar. Voor over drie jaar ligt die verwachting lager, rond 2,5%.

Afbeelding: inflatieverwachtingen in de eurozone zijn opgelopen

\

Die hogere inflatieverwachtingen vertalen zich in hogere rendementseisen op obligaties. Het inflatie-effect was daarbij sterker dan de traditionele veiligehavenfunctie van staatsobligaties. Obligaties boden daardoor per saldo geen bescherming. Vooral op kortere looptijden liep het aanvangsrendement scherp op. Naast inflatiezorgen spelen ook de hardnekkig hoge begrotingstekorten van overheden een rol in die hogere vergoedingseis van beleggers.

Risico teruggeschroefd

Door de onrust in het Midden-Oosten is het beeld voor economische groei minder gunstig geworden dan aan het begin van het jaar. Ook monetair oogt de omgeving lastiger nu de inflatieverwachtingen zijn opgelopen. Na het uitbreken van de oorlog in Iran meenden de vermogensbeheerders van Optimix dat financiële markten de risico’s aanvankelijk te luchtig inschatten. Daardoor ontstond volgens hen een ongunstige asymmetrie: beperkte opwaartse ruimte als het conflict snel zou wegebben, maar aanzienlijk meer neerwaarts risico bij verdere escalatie.

Om die reden heeft Optimix begin maart posities in wereldwijde aandelen wat afgebouwd. Halverwege maart is die positie verder verlaagd door Europese aandelen te verkopen. Europa beschikt zelf nauwelijks over grote grondstoffenvoorraden en is daardoor extra kwetsbaar voor stijgende energieprijzen. De actief beheerde portefeuilles varen voorlopig dan ook een behoudender koers, waarbij de opbrengst van de aandelenverkopen is toegevoegd aan de liquide middelen.

Afbeelding: de rendementsontwikkeling van de wereldaandelenindex en de Optimix acties

Dat betekent niet dat de positionering vaststaat. Zodra de risico-inschatting verandert, zal Optimix niet aarzelen het aandelenbelang weer op te voeren. Overigens is de oorlog in Iran niet de enige reden voor meer voorzichtigheid. Ook de oplopende zorgen over private debt en private equity, evenals de vraag of de enorme investeringen van big tech in kunstmatige intelligentie wel houdbaar zijn, spelen daarbij mee. De stijgende energieprijzen maken de ambitieuze bouwplannen voor energie-intensieve datacenters er in elk geval niet eenvoudiger op.

Beleggingskansen

Tegelijk blijft Optimix als actieve belegger zoeken naar kansen. Zo zijn in januari de beleggingen in het thema elektrificatie al uitgebreid. Ondanks de voortgang van de energietransitie laat de huidige crisis opnieuw zien hoe kwetsbaar de wereldeconomie nog altijd is voor verstoringen in fossiele energie. De noodzaak om te investeren in duurzamere energieopwekking en batterijopslag is daardoor alleen maar urgenter geworden.

Daarnaast is afgelopen maand een grondstoffenmandje toegevoegd, met onder meer olie, gas, koper, aluminium en landbouwproducten. Dat biedt volgens Optimix betere bescherming tegen aanhoudende prijsdruk. De aankoop is gefinancierd uit de verkoop van zilver eerder dit kwartaal. Na de sterke koersstijging bood dat edelmetaal minder bescherming, waardoor winst is genomen en is overgestapt op een aantrekkelijker alternatief.