Met de tussentijdse verkiezingen van 3 november in zicht, staat het politieke evenwicht in Washington op kantelen. Hoewel deze stembusgang historisch minder impact heeft op de beurs dan de presidentsverkiezingen, beïnvloedt de uitslag het begrotingsbeleid en de marktvolatiliteit direct. Omdat de Republikeinse meerderheid in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden flinterdun is, zijn er volgens senior econoom Liam Wash van vermogensbeheerder Allianz Global Investors drie scenario’s denkbaar die elk een eigen dynamiek meebrengen voor beleggers.

Op dit moment wijzen de voorspellingsmarkten op winst voor de Democraten. Donald Trump kampt met historisch lage populariteitscijfers (netto -25 punten), vooral door kiezerszorgen over inflatie en de kosten van levensonderhoud. Toch blijft de Senaat een moeilijk te nemen horde voor de Democraten. Dit zijn de drie scenario’s en hun marktgevolgen:

Scenario 1: Een verdeeld Congres (meest waarschijnlijk)

In dit scenario veroveren de Democraten het Huis van Afgevaardigden, maar behouden de Republikeinen de Senaat. Deze gedeelde macht leidt waarschijnlijk tot een politieke patstelling. Wetgeving wordt beperkt tot het hoognodige.

Voor beleggers betekent dit extra volatiliteit rond cruciale begrotingsdeadlines, zoals de financieringsdeadline op 11 december en de strijd om het schuldenplafond in het voorjaar van 2027. Dit risico zal zich concentreren op kortlopende Amerikaanse staatsobligaties. Een politieke impasse kan de dollar en goud tijdelijk steunen. Historisch gezien reageren aandelenmarkten overigens positief op de status quo van een verdeeld Congres.

Scenario 2: Een Democratische golf

Als de Democraten beide kamers winnen, behoudt Trump nog altijd zijn presidentieel vetorecht. Wel krijgt de uitvoerende macht veel meer controle over zich heen. Dit scenario zorgt voor frictie rondom benoemingen bij de Federal Reserve en het Hooggerechtshof en vergroot de weerstand tegen deregulering.

De reactie op de aandelenmarkt hangt af van de invloed van de progressieve Democratische vleugel. Plannen voor vermogensbelasting of strengere AI-regulering zullen beleggers negatief stemmen. Meer consensusgedreven maatregelen, zoals de uitbreiding van gezondheidszorgprogramma’s, kunnen defensieve consumptiegoederen juist ondersteunen. Per saldo leidt dit scenario tot een lichte stijging van de rentecurve.

Scenario 3: Een Republikeinse ‘landslide’

Behouden de Republikeinen beide kamers, dan heeft dat de grootste impact op de begroting. Een verenigde regering maakt de weg vrij voor een nieuwe begrotingswet. Denk hierbij aan de verlenging van belastingverlagingen, directe steun aan huishoudens, hogere defensie-uitgaven en verdere deregulering van de financiële sector.

Aandelen binnen de defensie-, energie- en financiële sector profiteren hiervan. Omdat dit het meest expansieve scenario is voor het overheidstekort, stijgt het risico op de uitgifte van staatsobligaties. Dit zorgt voor een steilere rentecurve en een sterkere dollar op korte termijn. Het voordeel is een vereenvoudigd bestuur met minder risico op een administratieve verlamming.

Wat altijd hetzelfde blijft

Welke uitslag er op 3 november ook uit de bus rolt: een substantiële sanering van de Amerikaanse overheidsfinanciën is onwaarschijnlijk. Het begrotingstekort blijft in alle scenario’s aanzienlijk.

Omdat het Congres door krappe meerderheden deels verlamd zal blijven, verschuift de marktfocus naar de gebieden waar Trump geen wetgevende goedkeuring voor nodig heeft: internationale handel en buitenlands beleid. Nu de president de laatste fase van zijn ambtstermijn ingaat, zal hij naar verwachting nog vaker via decreten regeren om zijn politieke erfenis te bezegelen. Kortom, de rentetarieven, de dollar en geopolitieke decreten blijven de belangrijkste factoren voor marktstabiliteit, waarna de blik al snel weer gericht zal worden op de presidentsverkiezingen van 2028.