Het verlies aan biodiversiteit wordt door institutionele beleggers steeds vaker aangemerkt als systeemrisico. Toch wordt het investeren in het herstel ervan als lastig ervaren omdat projecten kleinschalig zijn en opbrengsten onzeker. Volgens Karel Nierop, hoofd productontwikkeling bij Triodos Investment Management (Triodos IM), kunnen beleggers beginnen met landbouw en bosbouw.
Biodiversiteit staat bovenaan de agenda van institutionele beleggers. Deze grote beleggers lezen ook de onderzoeken die waarschuwen dat het verlies van ecosystemen niet alleen een ecologisch probleem is, maar ook ernstige economische gevolgen heeft. Bodemuitputting, waterstress en ontbossing kunnen toeleveringsketens verstoren en financiële markten negatief beïnvloeden. De interesse van institutionele beleggers in oplossingen groeit, maar de nog beperkte omvang van beleggingsfondsen in deze sector is een forse barrière voor daadwerkelijke investering
Wereldwijd wordt momenteel slechts 220 miljard dollar geïnvesteerd in natuurherstel, terwijl 7300 miljard dollar vloeit naar activiteiten die de natuur schaden. Pensioenfondsen willen biodiversiteit een plek geven in hun beleggingsbeleid. En hoewel een aantal fondsen al concrete stappen zet, blijft dit in de praktijk vaak beperkt tot het beheersen van natuurgerelateerde risico’s en het minimaliseren van milieuschade.
Nierop: “Dit gaat over het ‘do no harm’-principe. Je stelt een basisnorm in je portefeuille, ongeacht de belegging. Dat is goed, maar als je echt positieve impact wilt maken, moet je ook daadwerkelijke oplossingen financieren. Alleen het integreren van het thema in je portefeuille om schade te beperken is niet genoeg.”
Transitie van land- en bosbouw
Triodos IM ziet concrete mogelijkheden in landgebruik. Nierop: “Ruim 70% van het landgebruik in Europa en Noord-Amerika is gerelateerd aan landbouw en bosbouw, de sectoren die het meest bijdragen aan biodiversiteitsverlies. Maar bedrijven in deze sectoren kunnen ook een positieve impact hebben. Investeren in de transitie van landbouw en bosbouw naar regeneratieve, natuur-inclusieve praktijken biedt bijvoorbeeld een oplossing. De focus ligt op biodiversiteit, maar uiteindelijk draait het om de transitie naar duurzamer landgebruik. Je investeert in boerderijen en bossen die toekomstbestendig zijn en over twintig jaar nog steeds opbrengsten genereren.”
Biodiversiteitsinvesteringen leveren financieel en qua impact rendement op zolang biodiversiteit wordt gekoppeld aan economische activiteiten, aldus Nierop. Regeneratieve bos- en landbouw hebben economische voordelen omdat ze bijvoorbeeld minder kosten voor bestrijdingsmiddelen en water hebben. “Duurzaam bodemgebruik leidt tot lagere kosten en verminderde risico’s.”
Daarbij groeit de vraag naar duurzaam geproduceerd hout en biologische voeding, wat resulteert in een prijsopslag, vooral in Europa. “Opbrengsten kunnen in het begin wat lager zijn, maar dat wordt gecompenseerd door de hogere prijzen die je uiteindelijk voor je producten kunt vragen.” Technologie speelt een steeds grotere rol bij kostenbeheersing en klimaatbestendigheid. Met sensoren en satellietdata kunnen landbouw- en bosbouwbedrijven de plantgroei en risico’s als droogte of stormschade monitoren. Precisie-irrigatie en duurzame energie verlagen de kosten en maken bedrijven weerbaarder tegen klimaatstress. Daarnaast ontstaan er extra inkomstenstromen via CO2-credits. “Als je aan bepaalde criteria voldoet, biedt dat extra financieel rendement, vooral in de bosbouw”, aldus Nierop.
Schaal is forse barrière
Schaal blijft een forse barrière voor daadwerkelijke investering door grote beleggers. “Als een pensioenfonds tientallen miljoenen wil investeren en niet meer dan 10% of 20% in één fonds wil stoppen, heb je al snel een fonds nodig van honderden miljoenen,” zegt hij. “Maar veel initiatieven zijn vooralsnog te versnipperd en te klein.”
Het is voor institutionele beleggers daardoor lastig om schaalbare, professioneel beheerde oplossingen te vinden die voldoen aan hun governance- en rapportage-eisen. Volgens Nierop kan het bundelen van projecten een deel van de oplossing zijn. Hij verwijst naar de energietransitie, waar investeringen echt op gang kwamen toen individuele projecten werden gebundeld in grotere portefeuilles. “Die aanpak kan hier ook werken.”
Nierop verwacht niet dat biodiversiteit een aparte beleggingscategorie wordt. “Net als klimaat is biodiversiteit geen aparte asset class”, zegt hij. “Het verlies aan biodiversiteit is een globaal probleem. Het raakt ook andere duurzaamheidsthema’s, zoals klimaatverandering, het bestrijden van honger en waterschaarste."
