Aan het begin van dit jaar ging Optimix voorzichtig optimistisch het nieuwe jaar in. De economische groei hield stand, bedrijfswinsten leken solide en centrale banken gaven signalen dat verdere renteverlagingen mogelijk waren. Tegelijkertijd bleef Optimix voorzichtig omdat de vermogensbeheerders veel euforie rond kunstmatige intelligentie (AI) zagen, met weinig ruimte voor tegenvallers, en omdat de inflatie, met name in de Verenigde Staten, hardnekkig hoger bleef dan de Federal Reserve wenselijk achtte. Tegen die achtergrond kijkt Optimix in zijn nieuwste strategiebrief naar de vraag welke rol technologische ontwikkeling, en met name AI, kan spelen in het inflatiebeeld van de komende jaren.
Structurele inflatiedruk versus technologische tegenkracht
Volgens Optimix zijn er meerdere structurele trends die de inflatie op termijn kunnen aanjagen. Geopolitieke fragmentatie, klimaatverandering en demografische ontwikkelingen leiden naar verwachting tot hogere kosten en daarmee tot opwaartse prijsdruk. Daar staat technologische innovatie tegenover. Door productiviteitsverbeteringen kan technologie een dempende werking hebben op inflatie.
Over de impact van AI op de economie lopen de meningen uiteen. Pessimisten verwachten dat de effecten beperkt blijven. Zij gaan ervan uit dat AI de arbeidsproductiviteit en economische groei over tien jaar met slechts circa 1% zal verhogen. Met name in fysieke sectoren, zoals de bouw en de zorg, zou de technologie weinig effectief zijn. Volgens deze groep ontstaat echte impact pas wanneer AI nieuwe sectoren en toepassingen creëert.
Optimisten schetsen een heel ander beeld. Zij vergelijken AI met baanbrekende innovaties als de stoommachine en elektriciteit en verwachten dat de economische groei en productiviteit de komende jaren structureel 1% tot 1,5% hoger zullen uitvallen. Vooral in kennisintensieve sectoren, zoals de juridische, financiële en technologiesector, kan AI routinetaken automatiseren en daarmee de productiviteit aanzienlijk verhogen. Dat de impact nog niet duidelijk zichtbaar is, schrijven zij toe aan de zogeheten ‘hockeystick-curve’: investeringen zijn recent sterk toegenomen, maar de opbrengsten daarvan worden pas in de komende jaren zichtbaar.
Korte termijn: AI kan inflatie juist aanjagen
De komende jaren zullen uitwijzen wat de effecten van AI op de arbeidsproductiviteit en daarmee indirect ook op inflatie zullen zijn. Op korte termijn kan de enorme vraag naar datacenters, elektriciteit en de beroepen die dit mogelijk maken, ook een prijsopdrijvend effect hebben hetgeen een van de redenen is om elektrificatie als thema in de beleggingsportefeuille te hebben en te houden.
Het vertrouwen in AI onder bedrijven is groot. Volgens Optimix investeren ondernemingen massaal in AI-oplossingen, vaak via cloudplatforms. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe markten, zoals die voor humanoid robots, die de reikwijdte van de technologie verder vergroten. De vraag is in hoeverre deze ontwikkelingen uiteindelijk ook leiden tot de verwachte productiviteitswinsten en lagere inflatie. Dat blijft vooralsnog onzeker.
Blik vooruit
Voor Optimix is duidelijk dat AI een sleutelrol zal spelen in de economische ontwikkeling van de komende jaren. De technologie heeft het potentieel om productiviteit te verhogen en daarmee inflatie te temperen, maar kan op korte termijn juist voor extra prijsdruk zorgen.
Of AI uiteindelijk vooral een inflatierem of een nieuwe bron van prijsdruk wordt, zal afhangen van de snelheid waarmee productiviteitswinsten zichtbaar worden. Optimix blijft deze ontwikkelingen daarom nauwlettend volgen, zowel vanuit economisch als beleggingsperspectief.


