Door: Lucas Meric, Cross Asset Strategist bij Indosuez Wealth Management & Alexander Bell, Fixed Income Portfolio Manager bij Indosuez Wealth Management De wereldwijde verkoopgolf van obligaties staat volop in de schijnwerpers, nu beleggers gefascineerd blijven kijken naar de dagelijkse rendementsschommelingen op de markt. In dit artikel wordt uiteengezet waar de druk het grootst is, wat de oorzaak is van deze correctie, welke factoren deze trend zouden kunnen omkeren en hoe we onze portefeuilles hierop afstemmen. WAT GEBEURT ER OP DE OBLIGATIEMARKTEN? Hoewel obligaties al sinds het uitbreken van het conflict tussen de VS en Iran slecht presteren, kende september de zwaarste verkoopgolf van staatsobligaties sinds het najaar van 2022, waarbij de rendementen op 10-jarige staatsobligaties in de ontwikkelde markten stegen tot het hoogste niveau in decennia. Vervolgens zorgde een correctie van aan artificiële intelligentie (AI) gelinkte aandelen medio oktober voor een onverwachte adempauze. Het rendement op 10-jarige Amerikaanse staatsobligaties bereikte kortstondig 5,36%, het hoogste niveau sinds 2002. De Duitse 10-jarige Bund bereikte daarnaast een piek van 3,64%, het hoogste peil sinds 2009, terwijl de Franse 10-jarige OAT-rente4 naar 5% steeg, het hoogste niveau in 25 jaar.
WAAR KOMT DIT TOT UITING?
Obligaties corrigeerden wereldwijd en geen enkele obligatiemarkt is hiervan gespaard gebleven. Toch lag het zwaartepunt van de volatiliteit op de obligatiemarkten in september op de Amerikaanse staatsobligatiemarkt, waar de Federal Reserve (Fed) de rente in september met 25 basispunten (bps) verhoogde en zich daarmee aansloot bij de Europese Centrale Bank (ECB) en de Bank of Japan in de cyclus van renteverhogingen door centrale banken. In de VS werd de herwaardering aangedreven door de reële rendementen op korte looptijden en de verwachtingen rond renteverhogingen door de Fed. De marktverwachting voor de Fed Funds-rente in december 2027 is gestegen van 4% medio augustus (een cumulatieve renteverhoging van 60 bps), tot maar liefst 4,6% (in totaal ongeveer 115 bps aan renteverhogingen) tegen eind september. Een positief punt is dat de inflatieverwachtingen voor de langere termijn stevig verankerd zijn gebleven.
WAAROM ZIJN DE RENTEVOETEN ZO STERK GESTEGEN?
Wij zien de recente stijging van de wereldwijde rentevoeten vooral als het gevolg van twee onderling samenhangende factoren. Ten eerste zijn de energieprijzen sinds het uitbreken van het conflict in Iran sterk gestegen en blijven ze op een hoog niveau, met name voor geraffineerde producten, waardoor er nog steeds opwaartse risico’s bestaan voor zowel de totale inflatie als de kerninflatie.
Ten tweede is de economie sterker blijven presteren dan verwacht, zelfs in Europa. De economische activiteit is op peil gebleven, de arbeidsmarkten zijn behoorlijk robuust gebleven en beleggers zijn er in toenemende mate van overtuigd dat de investeringscyclus rond artificiële intelligentie de groei op middellange termijn krachtig zal ondersteunen.
Tegelijkertijd zijn er ook grote technologiebedrijven die biljoenen dollars in AI investeren, waardoor de concurrentie met staatsemittenten om kapitaal te verwerven, toeneemt en de rendementen onder opwaartse druk komen te staan. Stijgende langetermijnrentes roepen ook vragen op over de houdbaarheid van de schuld en het vermogen van de overheid om zich te financieren.
Alles bij elkaar genomen wijzen de huidige marktprijzen erop dat de neutrale rente nu wellicht structureel hoger ligt in een omgeving waarin AI de investeringen, de productiviteit en de groei stimuleert en daardoor de rente langer op een hoger niveau houdt.
WANNEER ZULLEN RENDEMENTEN NAAR VERWACHTING OPNIEUW DALEN?
De marktverwachtingen voor zowel de Fed als de ECB zijn nog steeds aanzienlijk strakker dan ons basisscenario, waarin we ervan uitgaan dat stabiele groei en een geleidelijke normalisering van de inflatie de verkrappingsmaatregelen van de centrale banken zullen beperken. Het kan echter nog wel even duren voordat er voldoende positieve onderliggende inflatie- en groeicijfers samenkomen om dit scenario te laten uitkomen, waardoor de obligatiemarkten in de tussentijd volatiel zullen blijven.
In de rest van 2026 houden we de volgende factoren in de gaten die het peil van de obligatierentes zouden kunnen beïnvloeden:
Midden-Oosten: Wegebbende spanningen en de-escalatie die leiden naar een normalisering van de handelsstromen van geraffineerde producten, zouden de energieprijzen doen dalen, de inflatievooruitzichten verbeteren en de druk op obligaties verminderen. Voorlopig lijken beide partijen echter nog ver uit elkaar te staan.
Inflatie: We verwachten dat de effecten van invoerheffingen, AI en energie zullen afnemen, wat een geleidelijke afname van de inflatie zal ondersteunen, waarbij de kern-PCE-inflatie5 tegen medio 2027 onder de 3% zal dalen. Op korte termijn kunnen de secundaire effecten van het conflict in het Midden-Oosten er echter voor zorgen dat de inflatie hoog blijft en de renteverwachtingen eveneens hoog blijven.
Groei en AI: Cijfers die op een zwakkere groei wijzen, zouden de druk op de obligatiemarkt geleidelijk kunnen verlichten, maar de conjunctuurenquêtes en hoogfrequente gegevens blijven voorlopig op peil. Ondertussen vertoont de arbeidsmarkt geen tekenen van verzwakking, waardoor de aandacht blijft uitgaan naar de nog steeds hoge inflatie. Een meer directe trigger zou een herziening van de AI-uitgaven door hyperscalers zijn, wat wordt gezien als de belangrijkste groeimotor voor de komende jaren.
Tussentijdse verkiezingen: Een overweldigende overwinning van de Democraten, het scenario dat beleggers momenteel als het meest waarschijnlijk inschatten, zou waarschijnlijk op korte termijn een neerwaartse druk op de rente uitoefenen, aangezien dit zou betekenen dat er minder begrotingsruimte is en het risico op een sterke stijging van de tekorten kleiner is.
HOE POSITIONEREN WE ONZE PORTEFEUILLES NU HET BEST?
Hoewel we ons bewust blijven van de risico’s, zijn we van mening dat de aantrekkelijke carry die momenteel beschikbaar is op overheidsobligaties en investment-gradekredietobligaties, een betekenisvolle buffer biedt tegen verdere ongunstige bewegingen van de langetermijnrente. De markten verdisconteren een grotere mate van monetaire verkrapping, dan waar wij in ons basisscenario van uitgaan, terwijl obligaties hun rol als mogelijke afdekking tegen neerwaartse groeirisico’s hebben aangetoond, vooral nadat de bezorgdheid over artificiële intelligentie in oktober opnieuw de kop opstak.
Onlangs hebben we onze visie op de duration aangepast van licht onderwogen naar neutraal. We wachten op meer duidelijkheid over de hierboven vermelde katalysatoren alvorens een gerichte positie in te nemen.
